Dit is deel drie van onze roadtrip door Armenië: slingeren, zweven en smullen tussen Areni en Goris.
Soms heb je van die reisdagen waarop je denkt: zou het nog mooier kunnen? En dan gebeurt het. Onze route van Areni naar Goris blijkt zo’n dag. Alsof iemand onderweg langzaam aan de knop ‘groen’ draait en tegelijkertijd een flinke dosis avontuur toevoegt.
Frisgroen
We vertrekken vanuit Areni op zo’n 850 meter hoogte, waar de bergen nog droog, ruig en stoffig zijn. Het landschap doet hier bijna buitenaards aan. Langzaam klimmen we omhoog richting de Vorotanpas, op 2344 meter. Onderweg wordt het landschap steeds groener, wilde bloemen in allerlei kleuren tieren welig in de Armeense natuur. Maar: hoe hoger we komen, hoe meer de bomen weer verdwijnen. Uiteindelijk blijven alleen uitgestrekte, glooiende berghellingen over, bedekt met een eindeloos tapijt van frisgroen gras. Het lijkt alsof iemand de bergen met een gigantische verfkwast groen heeft ingekleurd. De temperatuur daalt merkbaar en af en toe valt er een buitje. Niet zo gek: al dat groen moet natuurlijk ergens vandaan komen.
Herders
We komen herders te paard tegen die een grote kudde schapen, koeien en paarden over de bergen begeleiden. De auto zetten we even aan de kant en we kijken toe hoe de kudde rustig voorbijtrekt. Geen haast, geen getoeter, alleen herders die precies lijken te weten waar tientallen dieren naartoe moeten. Wij zouden onze autosleutels nog kwijtraken, zij geen enkel schaap. De rust, de ruimte en de eenvoud van dit land maken diepe indruk op ons.
Op verschillende plekken langs de route over deze uitgestrekte groene hoogvlakte zien we mensen met stalletjes staan en ik kan niet goed zien wat ze precies verkopen. Dus even uitstappen maar. Op de schraag van een jongeman zie ik emmers gevuld met groene asperges, kleine en grote paddenstoelen. Helaas beschik ik niet over een keuken op deze trip, anders had ik ze graag willen maken en proeven: verser krijg je je eten niet.
Daarna dalen we weer af naar Goris, op ongeveer 1400 meter, waar de bomen terugkeren en het landschap opnieuw een heel ander gezicht krijgt.
Swinging bridge bij Goris
Nadat we de spullen in ons nieuwe verblijf hebben neergezet gaan we richting Old Khndzoresk. De weg er naartoe is niet best en vereist nogal wat stuurkunst. We worden behoorlijk door elkaar geschud. Nadat we de auto bovenaan de kloof geparkeerd hebben, beginnen we met de afdaling in Khor Dzor – onder de verzengende zon. Ondertussen genieten we van het waanzinnige panorama hier. Een wiebelige swinging bridge wacht op ons. Officieel is het een hangbrug. In de praktijk is het een brug die je eraan herinnert dat je benen ook kunnen bibberen zonder dat je het koud hebt. Voor het betere gevoel film ik met één hand en met de andere probeer ik steeds even de ‘leuning’ aan te raken. Gelukkig is het uitzicht de lichte hartkloppingen meer dan waard.
Grotwoningen bij Goris
Aan de andere kant van de brug wachten indrukwekkende rotswoningen ons op. Ruimtes, uitgehouwen in de rotsen, alsof de Flintstones hier ooit een vakantiehuisje hebben gehad. Voorzover ze hebben kunnen achterhalen was het hier in ieder geval al bewoond in de 13e eeuw. Het blijft bijzonder om te bedenken dat hier daadwerkelijk mensen hebben gewoond. En zoveel ook: op het hoogtepunt schijnen er zelfs 15.000 mensen te zijn geweest. Pas in de jaren ’50 werden ze gedwongen hun woning hier te verlaten. De Sovjets wilden een modernere samenleving en dus werd er een heus dorp gebouwd, bovenop de kloof: New Khndzoresk.
Al wandelend door de vallei zien we opeens een verborgen kerkje. Zo schattig, helemaal overwoekerd staat hij daar als verrassing, verstopt tussen het groen. Eenmaal binnen word je helemaal Zen.
Oud Goris
In Oud Goris wandelen we door sfeervolle straatjes, waarvan ik vermoed dat die juist mooi zijn opgeknapt – in tegenstelling tot het nieuwe Goris eromheen. Hier en daar kom je nog bijzondere Sovjet-memorabilia tegen. Oude auto’s en een schiettent zijn herinneringen aan een tijdperk dat nog altijd zichtbaar aanwezig is.
En dan rest voor vandaag nog Antica Goris, waar ook grotten te vinden zijn. Als we langs de begraafplaats omhoog klimmen begint het zachtjes te regenen. En toch loop ik door: ik ben zo nieuwsgierig naar deze grotten ook. De omgeving is weer sprookjesachtig en doet mij een beetje denken aan The Shire uit Lord of the Rings. Als enige toeristen lopen we hier langs de puntige bergen en tussen indrukwekkende graven door met reusachtige natuurstenen platen van een paar meter hoog, waar de overledene in zijn geheel als persoon ingegraveerd staat. Het is voor het eerst op al mijn reizen over de wereld dat ik dit zie…
Nederland vs Armenië in Goris
Bij terugkomst in het hotel schiet de eigenaresse ons aan. Of we uit Nederland komen? ‘Ik ben gek op Nederland’ zegt ze. ‘Jullie hebben alles zo goed voor elkaar. Ik zou willen dat onze overheid ook zo goed voor haar mensen zorgde. Dat is hier ondenkbaar.’ Ook vertelt ze over de tulpenbollen die ze in haar tuin heeft gepland. ‘Ik was in Utrecht, Haarlem, Rotterdam en Amsterdam en alle buren komen naar mijn tulpen kijken, ze groeien als kool en zijn wel één meter hoog.’
Aan het einde van de middag schuiven we aan bij een aantrekkelijk restaurantje. Ondanks dat er nauwelijks gasten zijn is het er toch gezellig, dankzij de goedlachse eigenaresse. Helaas spreken wij geen Armeens of Russisch. Net als het eten wordt geserveerd, begint het stevig te regenen. Geen probleem: wij krijgen een eigen hutje/huisje toegewezen. Iets wat je hier vaker ziet. Terwijl de regen op het dak klettert, genieten wij droog van de Armeense keuken en haar lekkere wijn. Soms zijn de eenvoudigste momenten stiekem de leukste.
Tatev Wings en klooster bij Goris
Een van de absolute hoogtepunten volgt de volgende dag: de kabelbaan naar en het Tatev-klooster zelf. En dat is niet zomaar een kabelbaan. Met een lengte van bijna zes kilometer zweef je 300 meter boven de diepe Vorotan-kloof. Eenmaal over de berg lijkt de cabine zelfs een vrije val te maken. Daarover had ons hart graag vooraf even een memo ontvangen. Tatev Wings heeft dan ook niet voor niets de titel World’s leading Cable Car ride volgens World Travel Awards en staat ook vermeld in het Guinness Book of Records, maar records zijn er om verbroken te worden, niet?
Aan de overkant wacht het prachtige Tatev-klooster, daterend uit de 9e eeuw en imponerend gelegen op de rand van de canyon. Eenmaal binnen worden we verrast met een stukje gata: zoet gevuld brood, een traditionele Armeense lekkernij. Volgens de priester – die ons met liefde een stukje laat proeven – is het recept gebaseerd op een versie waarvoor hij meer dan honderd boeken heeft gelezen. Of dat waar is weten we niet, maar geloven doen we het graag: het was absoluut lekker. Ondertussen zien we hoe de vrouwen ter plaatse het brood nog op traditionele wijze bereiden. Het maakt ons bezoek extra bijzonder.
Intussen knorren onze magen, dus gaan we op zoek naar een mooi plekje om te lunchen. Dat vinden we in onderstaand restaurantje: op de rand van de kloof met uitzicht over genieten we van alles wat Armenië ons deze roadtrip te bieden heeft, want ook het eten is weer overheerlijk! Jammer dat we al een verblijf hebben, anders hadden we hier graag langer willen genieten en slapen ook in de pittoreske huisjes van dit parkje.
Reis door meerdere landen
Terugkijkend voelt deze route bijna als een reis door meerdere landen in één dag. Van stoffige berglandschappen naar groene valleien, van herders met hun kuddes tot aan een spannende brug en kabelbaan en een eeuwenoud klooster èn natuurlijk verrassend gezellige restaurantjes. En ja… zelfs de regen hoorde daar een beetje bij.
We gaan na twee nachten Goris weer verder, op naar Dzjermoek. Dit is deel drie van onze roadtrip door Armenië. Deel 1 vind je hier en deel vier volgt nog een keer.
Info:
- In totaal is het twee uur rijden van Areni naar Goris, zonder tussenstops en wegopbrekingen;
- Tatev Wings kost ongeveer € 22,- per persoon. Dit geld gaat allemaal naar conservatie van het klooster. Entree tot het klooster is zoals gewoon in Armenië gratis;
- Bezoek aan Old Khndzorensk kost je niets, net als de swinging bridge. Bij de ingang/eindpunt staat een gids om je evt. door een voorbeeldhuis/-grot te leiden, die kun je uiteraard altijd een fooitje geven;
- Je kunt het klooster ook gewoon per auto bereiken over een slingerweg de bergen in. Dat hebben wij daarna alsnog gedaan. Zo heb je een kans om een mooie overzichtsfoto van Tatev te maken;
- Wij sliepen in Goris in het Yeghevnut hotel. We hadden een hele grote (huis)kamer met slaapkamer. Bekijk vooral de kamers bij aankomst, want ze zijn heel verschillend en vraag dan de mooiste volgens jou. Het ontbijt is er ook erg goed en de eigenaresse spreekt Engels, wel zo fijn. Verwacht geen luxe, maar prijs/kwaliteit verhouding zijn hier prima. Je hebt wel een auto nodig als je een hapje wilt eten in de stad: het is tegen de berghelling boven de stad gebouwd;
- Overheerlijk Armeens eten met een goedlachse gastvrouw kun je bij Nation Art Restaurant, 1/2 Galstyan, 3204, Goris en bij Harsnadzor, in de bergen, niet ver van het Tatev klooster. Je kunt hier ook verblijven in schattige houten huisjes met prachtig uitzicht over de kloof.
29 juni 2026